De onderzoeksgroepen Trace en CLIV van de Universiteit Gent nodigden me uit om samen met mijn vertalers na te denken over de vaak onzichtbare, maar onmisbare rol van vertalingen en vertalers in de internationale verspreiding van literatuur. Eerdere edities stonden in het teken van het werk van Cees Nooteboom, Erwin Mortier, Arnon Grunberg, Stefan Hertmans en Lieve Joris.
Tijdens het namiddagprogramma (13u00, De Krook, Zaal Blauwe Vogel, Gent) openen vijf vertalers de deuren van hun vertaalatelier: Bettina Bach voor het Duits, Daniel Cunin voor het Frans, David Colmer voor het Engels, Laura Pignatti voor het Italiaans en María Lerma voor het Spaans. Aan de hand van concrete tekstfragmenten nemen ze het publiek (en mij) mee langs weerbarstige passages, onvermijdelijke compromissen en creatieve vondsten.
Het avondprogramma heeft een andere insteek. In korte lezingen en een panelgesprek wordt onderzocht hoe literatuur grenzen oversteekt. Hoe vindt een Nederlandstalig boek zijn weg naar een buitenlandse uitgever? Welke bemiddelende rol spelen vertalers, subsidieverstrekkers en ikzelf in dat proces? Hoe wordt mijn werk in verschillende taal- en cultuurgebieden gelezen en ontvangen?
Dit symposium richt zich niet alleen tot vertalers, onderzoekers en studenten, maar tot iedereen die van literatuur en taal houdt en wil ontdekken hoe een boek de wereld rondreist.
Welkom. / Scroll je eerst door het nieuws en duik je daarna in de boeken? Zoek met een doel — of verdwaal met plezier. //
Welcome. / Benvenuti. / Willkommen. / Välkommen. / Bienvenido. / Bienvenue. / Scroll, swipe or dive directly into the international section. //
De filmeditie van Tegenwoordig heet iedereen Sorry, vormgegeven door Herman Houbrechts en uitgegeven door Querido, ligt sinds dinsdag 22 september in de boekhandel. Deze achtste druk is aangevuld met een P.S.-hoofdstuk, waarin je mijn persoonlijke verhaal meekrijgt over hoe het boek is ontstaan, weetjes, filmfoto’s en links voor wie achter de schermen van het verhaal wil kijken.
De film die regisseur Frederike Migom op basis van mijn boek heeft gemaakt, gaat in België op zondag 11 oktober om 14u30 in première op Film Fest Gent. Drie dagen later, op 14 oktober, verschijnt de film in de Belgische bioscopen. In Nederland gaat de film op 15 oktober in première op het veertigste Cinekid Festival in Amsterdam, en dan wordt de film ook gereleased in Nederland.
Na de wereldpremière op de Berlinale in februari werd Tegenwoordig heet iedereen Sorry geselecteerd voor verschillende internationale filmfestivals. In Duitsland won de film de LEO voor Beste Kinder- en Jeugdfilm op het Filmkunstfest Mecklenburg-Vorpommern, en op het kinder- en jeugdmediafestival Goldener Spatz bekroonde de kinderjury Lisa Vanhemelrijck met de prijs voor Beste Actrice.
Fiep Westendorp werd beroemd als de illustrator die Jip en Janneke tot leven wekte. En Pluk van de Petteflet, Floddertje, Otje. Haar werk maakte haar onsterfelijk, doordat generatie na generatie ermee is opgegroeid. Lang bleef ze in de schaduw bleef van de schrijvers met wie ze werkte. In het boek Fiep van Annette Portegies en Gioia Smid worden voor het eerst alle genres getoond waarin ze zich bekwaamde, ingebed in een biografische schets die licht werpt op haar kunstenaarschap.
Via een vijftiental getuigenissen — van Gerda Dendooven tot Ted van Lieshout, van Joost Swarte tot Marlene Dumas — krijg je een breder beeld van Fieps invloed. Voor het boek schreef ik een stuk over een bepaalde illustratie uit Pluk van de Petteflet, waaraan ik een levendige herinnering heb.
Vlieland (NL), 31 augustus 2019 • Het Nederlands Blazers Ensemble en ik droomden er al jarenlang van om onze trilogie De Schepping (2003), Het Paradijs (2010) en De Hemel (2015) met de drie bijhorende oratoria van Joseph Haydn op één dag te brengen. Na vijftien jaar was het eindelijk zover: het festival Into The Great Wide Open op Vlieland maakte het mogelijk om het hele leven in één (magische) dag te ervaren. De trilogie op één dag is verder maar één keer door ons uitgevoerd, en dat was op 1 juni 2024 op het Oranjewoud Festival.
Columbia County (USA), 26 september 2012 • Al ging het in mijn persoonlijk leven op dat moment niet best, toch koester ik heel warme herinneringen aan mijn schrijversresidentie in Ledig House in Columbia County, upstate New York. Ik was er een paar weken samen met schrijvers en dichters van over de hele wereld. De hele dag was je aan het werk, en af en toe vond je elkaar terug — vaak in de keuken. Ik herinner me deugddoende gesprekken over de liefde, het leven en het schrijven met collega’s Jedrt Maležič, Antonia Baum, Adam Zdrodowski. Dan kon ik weer aan de slag.
Amsterdam (NL), 9 april 2022 • Stichting CPNB, die in Nederland elk jaar o.a. de Boekenweek organiseert, en dan uitpakt met een Boekenweekgeschenk, een Boekenweekessay en een Boekenweekgedicht, trapt het landelijke leesfeest op gang met het legendarische Boekenbal, waarvoor de toegangskaarten felbegeerd zijn. In 2022 — toen het thema ‘De eerste liefde’ was, kreeg ik de eer het Boekenweekgedicht te schrijven. In het gezelschap van Lucas Rijneveld en Ilja Leonard Pfeijffer mocht ik het Boekenbal in Escape Club in Amsterdam openen.
Op verzoek van violiste Janine Jansen schreef ik mijn eigen versie van L’Histoire du Soldat van Charles-Ferdinand Ramuz en Igor Stravinsky. Ik vertel de geschiedenis van een jonge soldaat die in oorlogstijd twee weken naar huis mag, maar nooit op zijn bestemming aankomt. De jongeman ruilt zijn viool voor rijkdom, en verliest zijn hart en zijn ziel. De duivel zit hem op de hielen en heeft het niet goed met ’m voor — dat hoor je hier.
Van Tegenwoordig heet iedereen Sorry maakten actrices Tina Maerevoet en Leen Diependaele in 2020 een theaterbewerking. De pandemie zorgde ervoor dat er drie speelperiodes waren, met ruim zestig voorstellingen, verspreid over twee jaar. In het stuk speelde Tina Maerevoet de rol van Bianca en Leen Diependaele de dubbelrol van Bianca’s moeder en Billie King.
De begintune van de soap ‘Hier bij ons’, op tekst van Bart Moeyaert, liep als rode draad door de voorstelling.
Op uitnodiging van het Arboretum Kalmthout (BE) schreef ik Pauze. Je kunt het gedicht lezen in de Gloriëtte, het kleine paviljoen in de Witte Tuin van het Arboretum. Hier hoor je het gedicht (en kun je even pauze nemen).